• BIST 100

    16834,12%0,95
  • DOLAR

    43,82% 0,16
  • EURO

    51,69% 0,16
  • GRAM ALTIN

    7182,08% 2,07
  • Ç. ALTIN

    11729,31% 0,51

Son liste yayımlandı: İşte il il domuz ve tek tırnaklı hayvan eti kullanan firmalar

Türkiye genelinde büyük yankı uyandıran gıda skandalı, insan sağlığını tehdit eden birçok firmanın ortaya çıkarılmasıyla gündemin en üst sıralarına oturdu.

GÜNDEM 10.10.2024 17:28:00 0
Son liste yayımlandı: İşte il il domuz ve tek tırnaklı hayvan eti kullanan firmalar

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayınlanan taklit ve tağşiş listesi, bazı gıda firmalarının ürünlerinde domuz eti, tek tırnaklı hayvan eti ve çeşitli sakatatlar kullanıldığını ortaya çıkardı. Bu durum, özellikle dini hassasiyetlerin ön planda olduğu ülkede büyük bir infiale yol açtı.

Yapılan incelemeler sonucunda çok sayıda firma, tüketiciye sundukları ürünlerde dana eti yerine farklı etler kullanarak halkı yanıltmaktan suçlu bulundu. Özellikle domuz eti kullanan bazı ünlü firmaların da bu listeye girmesi, kamuoyunda büyük tepkilere neden oldu. Vatandaşlar gıda güvenliğine karşı daha bilinçli olma çağrısında bulunurken, devlet yetkilileri ve uzmanlar da denetimlerin daha sıkı hale getirileceğini açıkladı.

"Domuz ve Tek Tırnaklı Eti İçeren Ürünler Gündemde"

Açıklanan listede dikkat çeken en önemli hususlardan biri, domuz eti ve tek tırnaklı hayvan eti kullanımı oldu. Özellikle bazı köfteciler, sucuk üreticileri ve restoranlar ürünlerinde bu et türlerini kullandıkları için deşifre edildi. Bu durum, sadece dini hassasiyetleri değil, aynı zamanda sağlık risklerini de gündeme taşıdı.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayınladığı taklit ve tağşiş listesi, Türkiye genelinde büyük yankı uyandırdı. Yapılan incelemelerde çok sayıda firmanın ürünlerinde domuz eti, tek tırnaklı hayvan eti ve çeşitli sakatatlar kullandığı ortaya çıktı. Bu skandal, halk sağlığı konusunda ciddi endişeler doğururken, firmalarla ilgili açıklanan liste, tüketicilerden büyük tepki topladı.

İşte son yayımlanan ve halk sağlığını tehdit ederek, taklit-tağşiş ürünleri piyasaya süren 88 firmanın il il listesi:

  1. Şükrü Kasapoğlu Sucukları (Afyonkarahisar) – Kasap köftede kanatlı eti tespit edildi.
  2. Kısmetoğlu Beyti (Konya) – Kangal sucukta kanatlı eti bulundu.
  3. Cavlaklar Restoran (Adana) – Adana kebapta sakatat (kalp) bulundu.
  4. Al Tavuk ve Et Ürünleri (İstanbul) – Dana köftelik kıymada kanatlı eti tespit edildi.
  5. Kebapçım-Mustafa Doğan (Konya) – Lahmacun iç harcında sakatat (taşlık) bulundu.
  6. Dergah Kokoreç-Berfin Odabaşı (Konya) – Dana köftede deri dokusu bulundu.
  7. Tanrıverdi Yemek Fabrikası (Diyarbakır) – Adana kebap harcında sakatat (kalp) tespit edildi.
  8. Özege Unlu Mamüller-İrten Börek (İstanbul) – Kıymalı börek harcında kanatlı eti bulundu.
  9. Emirhan Besicilik-Emirhan Et Market (İstanbul) – Dana-Kuzu köftede kanatlı eti tespit edildi.
  10. Ay Izgara Kasap (İstanbul) – Dana köftede kanatlı eti tespit edildi.
  11. Koç Kasap Restaurant (Iğdır) – Lahmacun harcında kanatlı eti bulundu.
  12. Kebapçım-Mustafa Doğan (Konya) – Etliekmek iç harcında sakatat (taşlık) bulundu.
  13. Miskon İnşaat (Konya) – Dana sucukta sakatat (baş eti) bulundu.
  14. Çatal Restaurant-Bir Tat Konya Mutfağı (Konya) – Bıçakarası'nda kanatlı eti bulundu.
  15. Af-Talha Et Tarım Hayvancılık (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  16. Akdaş Et Ürünleri (Bolu) – Sucukta tek tırnaklı eti bulundu.
  17. Altın Kasap-Nevzat Öksüzoğlu (Adana) – Dana parça ette tek tırnaklı eti tespit edildi.
  18. Ant Işıklar Kasabı-Ufuk İngeç (Antalya) – Kuşbaşılık kuzu etinde kanatlı eti bulundu.
  19. Antakya Peynircilik (Mersin) – Dana-kuzu karışık kıymada kanatlı eti tespit edildi.
  20. Antalya Et Tanzim Satış (Antalya) – Dana-kuzu karışımı köftelik kıymada kanatlı eti bulundu.
  21. Antep Dürüm Evi-Osman Kehyaoğlu (Ankara) – Çiğ Adana kebapta kanatlı eti bulundu.
  22. Arda Et Ürünleri-Danacıoğlu (Kayseri) – Dana sucukta deri dokusu bulundu.
  23. Asr Et Ürünleri (Kayseri) – Dana sucukta kanatlı eti bulundu.
  24. Aş Et ve Et Ürünleri (Ankara) – Adana köftede kanatlı eti bulundu.
  25. Ataman Et Ürünleri (Kütahya) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  26. Atılgan Et ve Et Ürünleri (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti tespit edildi.
  27. Aynur Göz-Güven Et ve Tavuk Pazarı (İstanbul) – Dana köftede kanatlı eti bulundu.
  28. Baş Yazıcı (Kayseri) – Dana sucukta sakatat (baş eti) bulundu.
  29. Beydana Sucukları (Adana) – Dana sucukta kanatlı eti bulundu.
  30. Bizim Köfteci (Ankara) – Köftede tek tırnaklı eti bulundu.
  31. Çetin Öztekin-Çetin Et ve Tavuk Pazarı (İstanbul) – Dana köftede kanatlı eti tespit edildi.
  32. Çimörsan Gıda (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  33. Doycan (İzmir) – Piliç sosis ürününde mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  34. Dörtyol Kasabı-Halil Gençel (Mersin) – Kırmızı parça ette tek tırnaklı eti tespit edildi.
  35. Efes Pidecisi-Hüseyin Gökkaynak (İzmir) – Lahmacun-pide harcında kanatlı eti bulundu.
  36. Ekin Gıda (İzmir) – Dana sucukta sakatat (dil) bulundu.
  37. BiziMM (İstanbul) – Kasap sucukta sakatat (kalp) tespit edildi.
  38. Değişim (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta sakatat (baş eti) tespit edildi.
  39. Öz Derya Börek Lahmacun (İstanbul) – Lahmacun harcında sakatat (taşlık) bulundu.
  40. Sözmen (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  41. Afyon Bolat Sucukları (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti tespit edildi.
  42. Erzurum Cağ Kebap-Özgür Bekmezci (Antalya) – Erzurum Cağ kebabında kanatlı eti tespit edildi.
  43. Afyonkarahisar Yöreoğlu (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  44. Fotel Gıda-İlkim Lokantası (Bursa) – Kuşbaşılı pide harcında tek tırnaklı eti tespit edildi.
  45. Cevizoğlu (Aydın) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti tespit edildi.
  46. Gökhan Tezel-Mir Plus Cafe (İstanbul) – Dana kıymalı iç harçta sakatat (taşlık) bulundu.
  47. Gökhan Yalçın-Meşhur Sarıyer Börekçisi (İstanbul) – Kıymalı börek harcında kanatlı eti tespit edildi.
  48. Hanımeli Yemek Üretim Yeri (Zonguldak) – Kıymalı yumurtada tek tırnaklı eti bulundu.
  49. Has Küçük (Afyonkarahisar) – Dana sucukta kanatlı eti tespit edildi.
  50. Hatay Antakya Peynircilik-Fırat Eryılmaz (Mersin) – Kuzu kıymada kanatlı eti tespit edildi.
  51. Hocaoğlu (Kayseri) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  52. Hilal Et-Nurettin Üzül (Adana) – Çiğ kıymada kanatlı eti bulundu.
  53. Kaanhan (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  54. İpek Turhan-Çeşme Çiftliği (İzmir) – Dana-kuzu hamburger köftede sakatat (kalp) bulundu.
  55. Karakoç (Erzurum) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  56. Kardeşler 2 Pide Lahmacun ve Lavaş Salonu (İstanbul) – Lahmacun çiğ iç harcında sakatat (taşlık) bulundu.
  57. Çatalköprü (Sakarya) – Manda sucukta tek tırnaklı eti bulundu.
  58. Kasap Halil-Volkan Bilgiç (Antalya) – Kıymalık dana eti ve sarılı löp etlerde kanatlı eti bulundu.
  59. Kasap Yusuf-Ufuk Saygı (İzmir) – Çiğ dana-kuzu karışık Adana kebapta kanatlı eti tespit edildi.
  60. Mercan Çiftliği (Kayseri) – Piliç kangal sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  61. Kazım Usta Pide Kebap Salonu (İzmir) – Adana kebapta kanatlı eti tespit edildi.
  62. Kebapçı Murat-Miroğlu Kebap (İzmir) – Dana-kuzu karışık Adana kebapta kanatlı eti bulundu.
  63. Kekom Bilir-Bedri Şeran (İzmir) – Adana kebap harcında kanatlı eti bulundu.
  64. Kemal Küçük Ağa Sucukları (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  65. Kent Et Mangal-Mehmet Yel (Diyarbakır) – Adana kebap harcında deri dokusu ve kanatlı eti bulundu.
  66. Keşfet Gıda (Diyarbakır) – Köftede sakatat (kalp) tespit edildi.
  67. Larissa Clup Saphire Hotel (Antalya) – Köftede kanatlı eti bulundu.
  68. Toroslar Tekir (Mersin) – Dana sucukta kanatlı eti bulundu.
  69. Meşhur Sarıyer Börekçisi-Mehmet Türkeş (İstanbul) – Kavrulmuş kıyma harcında sakatat (taşlık) bulundu.
  70. Mustafa Yüksel Afyon (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  71. Afyon Hancıoğlu Sucukları (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  72. Afyon Elibaş Oğulları Sucukları (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti tespit edildi.
  73. YBC Et ve Tavuk (Bursa) – Dana-kuzu köftede kanatlı eti bulundu.
  74. Afyonkarahisar Elibaş Oğulları (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  75. Afyon Etemoğlu (Afyonkarahisar) – Dana sucukta kanatlı eti bulundu.
  76. Hakiki Yöresel Dana Sucukları (Adana) – Dana sucukta kanatlı eti bulundu.
  77. Urfa Yörem Pide Lahmacun-Yusuf Tutuş (İstanbul) – Lahmacun harcında sakatat (taşlık) bulundu.
  78. Afyon Hancıoğlu (Afyonkarahisar) – Piliç sucukta mekanik ayrılmış kanatlı eti bulundu.
  79. Bizim Kebap (İstanbul) – Köftede sakatat (kalp) bulundu.
  80. Torbali Kebap (İstanbul) – Adana kebap harcında deri dokusu ve kanatlı eti bulundu.
  81. Mercan Piliç (Kayseri) – Sakatat (kalp) tespit edildi.
  82. Kazım Usta Pide Kebap (Ankara) – Çiğ Adana Kebap Harcında deri dokusu ve kanatlı eti tespit edildi.
  83. Emin Et Market (İstanbul) – Dana-Kuzu karışık kebapta kanatlı eti bulundu.
  84. Has Et (Adana) – Dana köftede kanatlı eti bulundu.
  85. Şirin Baba Kebap (Adana) – Dana kebapta sakatat tespit edildi.
  86. Karagöz Kebap (İzmir) – Kuzu kebap harcında deri dokusu bulundu.
  87. Ege Pide (İzmir) – Lahmacun harcında kanatlı eti tespit edildi.
  88. Mardin Kebap (Mardin) – Etliekmek iç harcında sakatat (taşlık) tespit edildi.

Bu liste, vatandaşların büyük tepkisine yol açtı. Sosyal medya platformlarında ve kamuoyunda yapılan yorumlar, halkın gıda güvenliği konusunda daha bilinçli hareket etmeye başladığını gösteriyor. Birçok tüketici, bu listede yer alan firmalardan alışveriş yapmamaya karar verdiklerini belirtti. Özellikle dinî hassasiyetlere sahip kişiler, domuz eti ve tek tırnaklı hayvan eti içeren ürünlerin satılmasına sert tepki gösteriyor.

"Tarım ve Orman Bakanlığı: Denetimler Sıklaşacak"

Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri, halk sağlığını tehdit eden bu firmalarla ilgili gereken yasal sürecin başlatıldığını ve denetimlerin artırılacağını açıkladı. Gıda sektöründe sıkı bir denetim sürecinin yürütüleceği, tespit edilen firmaların ise gerekli cezaları alacakları belirtildi. Özellikle taklit ve tağşiş ürünlerinin önüne geçmek amacıyla bakanlık tarafından yeni tedbirler alınacağı ifade edildi.

"Ünlü Markalar da Listede"

Birçok ünlü markanın da bu skandala karıştığı iddia edildi. Öne çıkan markalardan bazıları, iddialar karşısında sessizliğini korurken, halk bu markalardan da açıklama bekliyor. Özellikle köfte, sucuk ve lahmacun gibi ürünleriyle tanınan firmaların listede yer alması, gıda sektöründeki güvenilirlik konusunda soru işaretleri oluşturdu.

"Gıda Güvenliği İçin Tüketici Bilinçlenmeli"

Bu gıda skandalı, Türkiye genelinde gıda güvenliği konusunda ciddi bir farkındalık yarattı. Vatandaşların tükettikleri ürünler hakkında daha dikkatli olmaları gerektiği bir kez daha ortaya çıktı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayınladığı bu liste, halk sağlığını koruma adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Denetimlerin sıkılaştırılması ve bu tür skandalların önüne geçilmesi için devlet yetkilileri ve sivil toplum kuruluşları da daha fazla önlem alınması gerektiğini vurguluyor.

Tüketicilere yapılan çağrı ise net: Gıda ürünlerini satın alırken güvenilir markaları tercih edin ve ürünlerin içeriklerini mutlaka kontrol edin.

Haber Kaynak : PHA

Muhtar İrfan Şahin’den mahalleye destek

Dr. Nurettin Fırat: ‘Yardım Din, Dil, Irk Gözetmiyor’

Eğitim Sen tarafından 3. Uluslararası Katılımlı Anadili Sempozyumu düzenlendi

2026 emekli bayram ikramiyesi ne zaman yatacak?

İftara ne kadar kaldı? 21 Şubat il il iftar vakti (İstanbul, Ankara, İzmir)

Diyanet 2026 fitre tutarını açıkladı

Kahta’da TYP kura çekimi yapıldı

Cevdet Yılmaz’dan ‘Külliye’de Ramazan’a davet

Adıyaman’da Okullar ramazanın manevi havasına büründü

Bakan Kurum, Depremzede Ailenin Yeni Evine Misafir Oldu

Abdurrahman Tutdere, Kent Meydanı’nda iftar sofrasında vatandaşlarla bir araya geldi - Videolu Haber

Doğalgazda yeni dönem! Hesaplamalar değişti!

Altın Haftanın Kazandıranı Oldu, Borsa Kaybettirdi

Adıyaman'da hava durumu nasıl olacak, Meteoroloji 21-22 Şubat Adıyaman genelinde hava nasıl olacak?

Akaryakıt fiyatları yükseliyor: Motorine zam kapıda

Adıyaman Kadın Voleybol Takımı 2. Lig’e yükseldi

Adıyaman’da 21 Şubat Cumartesi iftar vakti

Jandarma Genel Komutanlığı’ndan 5 ilde narkotik operasyonu: 346 gözaltı

Malatya Pütürge’de 4.5 büyüklüğünde deprem

EPDK’dan Doğal Gaz Yönetmeliğinde değişiklik

BİST 100 haftayı düşüşle tamamladı, Galatasaray hisseleri yükseldi

İsmail Gümüş: ‘Ramazan’ın değeri gösterişte değil, gönül sofralarında’

Çukurova Gazeteciler Cemiyeti’nde yeni dönem: Başkanlığa Ahmet Kurtul Çakın seçildi

Adıyaman’da baharın ilk leylekleri Kızılcapınar’da görüntülendi

M. Ali Büyükfırat: ‘Büyükfırat, Azerbaycan’da adeta bir okul oldu’

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Büyükgümüş Adıyaman’da ‘Yeni evim, ilk iftarım’ programına katıldı

Anahtar Parti’den Lokantacılar ve Tatlıcılar Esnaf Odası başkanı Duymuş’a hayırlı olsun ziyareti

Prof. Dr. Rençber: 'Adıyaman kiracılarıyla birlikte ayağa kalkmalı'

Milletvekili Özhan, Adıyaman OSB’de incelemelerde bulundu

Adıyaman için 20 Şubat İmsakiye saatleri açıklandı

Yükleniyor

Adıyaman Kadın Voleybol Takımı 2. Lig’e yükseldi

Genç Erkekler Futbol Turnuvası finali tamamlandı: Şampiyon Adıyaman Spor Lisesi

Juventus’tan Barış Alper Yılmaz için transfer iddiası

Kış Olimpiyatları’nda Türkiye süper takım kategorisinde 15’inci oldu

Kahtalı Atlet Mustafa Yavaş Türkiye Şampiyonu Oldu

Samsunspor’da teknik direktör değişimi

Çağrı Hakan Balta, Galatasaray’ın teklifini reddetti

Adıyaman’da ilk: Belediye polis adayları için POMEM hazırlık kursu başlattı

Adıyamanlı Atletler Türkiye Şampiyonalarında önemli dereceler elde etti

Adıyamanlı kılıç ustası Zehra Kerem Türkiye Şampiyonu oldu

Jandarma Genel Komutanlığı’ndan 5 ilde narkotik operasyonu: 346 gözaltı

Bıçaklı kavgada yaralanan vatandaş hayatını kaybetti

Adıyaman’da uyuşturucu operasyonlarında 6 tutuklama, aranan 57 şahıs ise yakalandı

Adıyaman’da bıçaklı saldırıya karışan 3 kişi gözaltına alındı

Jandarma Ankara ve Diyarbakır’da 32 şüpheliyi yakaladı

Adıyaman’da tefecilik operasyonu: 1 tutuklama - Videolu Haber

Fuhşa Yönelik Operasyon: 3 Gözaltı, 1 Tutuklama

Malatya Asayiş Şube Müdürlüğü ekiplerinden hırsızlık operasyonu

Narkotik Ekiplerinden Sokak Satıcılarına Operasyon: 2 Gözaltı

12 ilde 15 organize suç örgütüne operasyon: 109 gözaltı

MHP Adıyaman İl Başkanı İsmail Gümüş görevine başladı - Videolu Haber

Ağıralioğlu’ndan ittifak çıkışı: ‘Anahtar Parti hiçbir yapının gölgesine sığınmadan yoluna devam edecek’

MHP Kahta İlçe Yönetim Kurulu Üyesi Yaşar Dündar partisinden istifa etti

Nazif Atalay AK Parti’ye katıldı: Yeniden Refah Partisi’nden belediye başkan adayı olmuştu - Videolu Haber

Süleyman Kılınç Saadet Partisi Besni ilçe başkanı oldu

CHP heyeti 29 Ocak Perşembe günü Adıyaman’da vatandaşlarla buluşacak

Bakan Bolat: 'Kıbrıs davası şehitlerimizi rahmetle saygıyla yâd ediyorum'

Özgür Özel grup toplantısında konuştu: ‘Bir yılda ev sözü tutulmadı’

AK Parti Adıyaman İl Gençlik Kolları Başkanlığına Av. Hasan Ünsal atandı

Üç Milletvekili AK Parti’ye katıldı, rozetlerini Cumhurbaşkanı Erdoğan taktı

Muhtar İrfan Şahin’den mahalleye destek

Dr. Nurettin Fırat: ‘Yardım Din, Dil, Irk Gözetmiyor’

Eğitim Sen tarafından 3. Uluslararası Katılımlı Anadili Sempozyumu düzenlendi

İftara ne kadar kaldı? 21 Şubat il il iftar vakti (İstanbul, Ankara, İzmir)

Diyanet 2026 fitre tutarını açıkladı

Kahta’da TYP kura çekimi yapıldı

Cevdet Yılmaz’dan ‘Külliye’de Ramazan’a davet

Bakan Kurum, Depremzede Ailenin Yeni Evine Misafir Oldu

Abdurrahman Tutdere, Kent Meydanı’nda iftar sofrasında vatandaşlarla bir araya geldi - Videolu Haber

Adıyaman'da hava durumu nasıl olacak, Meteoroloji 21-22 Şubat Adıyaman genelinde hava nasıl olacak?

Besni'de vefat edenler 09.01.2025

Besni'de vefat edenler 05.01.2026

Besni'de vefat edenler 02.01.2026

Besni'de vefat edenler 30.12.2025

Besni'de vefat edenler 24.12.2025

Besni'de vefat edenler 20.12.2025

Besni'de vefat edenler 15.12.2025

Besni'de vefat edenler 09.12.2025

Besni'de vefat edenler 06.12.2025

Besni'de vefat edenler 19.11.2025

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 23 17 2 4 38 55
2.FENERBAHÇE A.Ş. 22 15 0 7 31 52
3.TRABZONSPOR A.Ş. 22 13 3 6 17 45
4.GÖZTEPE A.Ş. 22 11 3 8 15 41
5.BEŞİKTAŞ A.Ş. 22 11 4 7 11 40
6.RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ 23 10 7 6 14 36
7.SAMSUNSPOR A.Ş. 22 7 6 9 -2 30
8.KOCAELİSPOR 23 8 9 6 -3 30
9.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 22 7 8 7 -9 28
10.CORENDON ALANYASPOR 23 5 7 11 -2 26
11.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 23 5 9 9 -7 24
12.NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ 23 6 12 5 -6 23
13.TÜMOSAN KONYASPOR 23 5 10 8 -8 23
14.HESAP.COM ANTALYASPOR 22 6 11 5 -13 23
15.İKAS EYÜPSPOR 23 5 12 6 -16 21
16.KASIMPAŞA A.Ş. 22 4 11 7 -12 19
17.ZECORNER KAYSERİSPOR 22 2 10 10 -26 16
18.MISIRLI.COM.TR FATİH KARAGÜMRÜK 22 3 16 3 -22 12