Gaziantep’te Atatürk sergisi: Etem Çalışkan’ın portreleri sanatseverlerle buluştu

Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 26 Ocak 1933 tarihinde Gaziantep'i ziyaret edişinin 93'üncü yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen etkinlikler kapsamında, SANKO Sanat Galerisi'nde "Etem Çalışkan Çizgileriyle Atatürk Portreleri" sergisi açıldı.

"Atatürk Ressamı" olarak tanınan Etem Çalışkan'ın, SANKO Sanat Galerisi koleksiyonunda yer alan Atatürk portrelerinden seçilen 16 resim ve fotoğraftan oluşan sergi, sanatseverlerin yanı sıra özellikle öğrencilerden yoğun ilgi görüyor.

7 Şubat tarihine kadar ziyaret edilebilecek serginin açılışına, SANKO Park AVM Genel Müdürü M. Sait Gizir ile SANKO Sanat Galerisi Yürütme Kurulu Üyeleri Murat Köylüoğlu ve Cengiz Halil Çiçek katıldı.

"ATATÜRK İLE BULUŞMA ANIMDA HİSSETTİKLERİM"

SANKO Sanat Galerisi'nde 24 Ocak 2020 tarihinde Atatürk Resimleri Sergisi açan Etem Çalışkan, sergi açılışında yaptığı konuşmada, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Gaziantep'e gelişinin yıl dönümünde Gaziantep'te olmaktan mutluluk duyduğunu belirterek, "Beni buraya getiren Atatürk, insan, yurt ve bayrak sevgisidir" demişti.

Büyük Atatürk'ün Tarsus'u ziyareti sırasında 10 yaşında ve ilkokul 4'üncü sınıf öğrencisi olduğunu anımsatan Çalışkan, "Cumhuriyetin ışıklarıyla, Atatürk, bayrak, eğitim ve öğretim ile 4. sınıfa kadar geldim. Bunun baş mimarı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü Tarsus'ta karşıladık" ifadelerini kullanmıştı.

Çalışkan, konuşmasında şu değerlendirmelerde bulunmuştu:

"O ana kadar içimiz Atatürk, yurt, bayrak, insan sevgisi ve okumayla doluydu. Atatürk'ü gördüğüm zaman hissettiğim duyguları anlatmak mümkün değil. O anı anlatımla ortaya koymam imkansızdır. Beni buraya getiren o duygulardır. Bu yaşıma kadar Atatürk, insan ve yurt sevgisiyle koşup duruyorum. İşte beni buraya getiren ve sizlerle buluşturan bu sevgidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin 12 Cumhurbaşkanını da gördüm."

"SEVGİ OLMADAN BAŞARI OLMAZ"

Başarının yolunun çok çalışmaktan ve sevgiden geçtiğini vurgulayan Etem Çalışkan, "Severek çalışın, sevgi olmadan başarı olmaz. Ben yazı yazarken çevremde en büyük gürültüler kopsa bile sadece kalemin kağıt üzerinde çıkarttığı sesi ve mürekkebin ışıltısını duyarım" ifadelerini kullanmıştı.

İnsanlığın bütün sırlarının sanatta saklı olduğunu dile getiren Çalışkan, öğrencilere hitaben, "Sanat için çalışın, müzik, resim, heykel, davranış, konuşma ne varsa bunların hepsi sanatla ilgilidir. Sanatçı her zaman en iyisini yapıyor. Sanatçı olmanız şart değil ama sanat yolunda yürüyün" demişti.

Öğrencilere çok okumaları tavsiyesinde bulunan Çalışkan, konuşmasını şu sözlerle tamamlamıştı:

"Bilgi, kültür ne bulursanız okumalısınız. Kağıdı sevin, el yazınızı mutlaka güzel yazın, not alırken mutlaka kurşun kalem kullanın, bilginizi, kültürünüzü bilgisayardan ve teknolojiden yararlanıp, iyi çalışarak elde etmelisiniz. Not tutarken tükenmez kalem kullanmayınız. Doğayı koruyup kollayalım, doğada yaşayan tüm canlıların değerini bilelim çünkü doğa bize her şeyi veriyor."

ETEM ÇALIŞKAN

Yeni yazı ile hat sanatı yapan Etem Çalışkan, Türkiye'de ders kitaplarında yer alan Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi ve İstiklal Marşı'nın yazımını gerçekleştiren sanatçı olarak biliniyor. Aynı zamanda söz konusu metinlerde yer alan Atatürk portresinin de çizeridir.

Anıtkabir'in inşası sırasında kitabelerin yazımında görev alan Çalışkan'ın önemli çalışmaları arasında, Atatürk'ün imzasını farklı imzalardan yararlanarak stilize etmesi, Kur'an-ı Kerim'in Türkçe mealini yeni yazı ile yazması ve Nutuk'u iki cilt halinde kaligrafik olarak kaleme alması bulunuyor.

1928 yılında Tarsus'un Göcük Köyü'nde dünyaya gelen Etem Çalışkan, ilk ve orta öğrenimini Mersin'de tamamladı. Yükseköğrenimini İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Afiş Bölümü'nde yaptı. Sabri Berkel'den desen, Emin Barın'dan yazı, Namık Bayık'tan afiş ve grafik dersleri aldı. Öğrenciliği sırasında Anıtkabir yazıtlarının yazımında Emin Barın'a yardımcı oldu.

1954 yılında Yapı Kredi Bankası'nın 10'uncu yıl afişleri, şükran belgeleri, diplomaları ve madalyalarını hazırladı. Aynı yıl Yeni Sabah gazetesinde ressam ve kaligraf olarak gazeteciliğe başladı. Jane Eyre filminin fotoğrafları üzerine yazdığı metinlerle Türk basınındaki ilk fotoroman çalışmasını gerçekleştirdi.

Yeni Sabah'ın ardından Zafer, Öncü, Hareket, Dünya, Akşam, Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde görev aldı. Gazetelerde manşet çizimleri ve olay resimleri hazırladı. 1969 yılında Milliyet gazetesinde 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü için çizdiği Atatürk portresi, en kalıcı eserleri arasında yer aldı.

1982 yılında Hürriyet Gazetesi'nden emekli olduktan sonra Milliyet Gazetesi'nde Türk Büyükleri, Güneş Gazetesi'nde Kur'an-ı Kerim'in Türkçe anlamı, Sabah Gazetesi'nde Yunus Emre Divanı çalışmalarını hazırladı. Türk Büyükleri çalışması albüm kitap olarak yayımlandı.

1980 yılında Atatürk'ün doğumunun 100'üncü yılı anısına basılan gümüş ve altın hatıra paralarını tasarladı. 1984 yılında PTT için 16 Türk Devleti Pul Serisi'ni hazırladı. Kültür Bakanlığı'nın siparişi üzerine üç yıllık çalışmayla Atatürk'ün Nutuk adlı eserini 844 sayfa ve iki cilt halinde el yazısıyla yazdı. Eser 2002 yılında yayımlandı.

Etem Çalışkan, 2005 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından verilen Burhan Felek Ödülü'ne layık görüldü. Sanatçı, 1 Şubat 2025 tarihinde hayatını kaybetti.

Kaynak : PERRE